Saatin Tarihi

Saatçiliğin Tarihi 

Saatçilik (horoloji), zamanı ölçme ihtiyacının mekanik çözümlerle karşılanmasıyla ortaya çıkmıştır.

İlk mekanik saatler 14. yüzyılda Avrupa’da kule saatleri olarak geliştirilmiş, 16. yüzyılda yaylı mekanizmaların ortaya çıkmasıyla taşınabilir saatler (cep saatleri) üretilmeye başlanmıştır.

18. ve 19. yüzyıllarda saat mekanizmaları daha hassas hâle gelmiş; denizcilik kronometreleri ve askeri saatler zaman ölçümünde standartları belirlemiştir.

20. yüzyılın başında kol saatleri yaygınlaşmış, pilot, askeri ve görev saatleri modern saat tasarımının temelini oluşturmuştur.

1969 yılında quartz teknolojisinin tanıtılmasıyla saatçilik büyük bir dönüşüm yaşamış; mekanik saatler fonksiyonel araçtan çok zanaat ve prestij nesnesine evrilmiştir.

Günümüzde horoloji, hem geleneksel mekanik ustalığı hem de modern teknolojiyi kapsayan çok yönlü bir disiplin olarak varlığını sürdürmektedir.

Horoloji Nedir ?

Horoloji, zamanı ölçen cihazların özellikle mekanik ve elektronik saatlerin tasarımını, üretimini, çalışma prensiplerini ve tarihsel gelişimini inceleyen bilim ve zanaat dalıdır. Saat mekanizmaları, komplikasyonlar ve zaman ölçüm teknolojileri horolojinin temel konularını oluşturur.

Günümüzde horoloji, hem geleneksel mekanik saat ustalığını hem de modern saat teknolojilerini kapsayan disiplinler arası bir alan olarak kabul edilir.

Saatçilikte ilkler

Saatçilikte ilkler, zaman ölçümünde kullanılan mekanizmaların ve görev odaklı saatlerin ortaya ilk çıkışından ve sonrası tarihinden bahseder. Mekanikten quartz’a uzanan bu gelişim, modern saatçiliği bulunduğu konuma getirmiştir.

İlk mekanik saat hangisiydi?

İlk mekanik saatlerin kökeni 14. yüzyıl Avrupa’sına dayanır ve yay (mainspring) ile çalışan kule saatleri bu teknolojinin başlangıcı kabul edilir.

İlk mekanin cep saatleri ise 16. yüzyılda ortaya çıkmış, özellikle Almanya ve İsviçre’de üretilen ilk cep saatleri modern saatçiliğin temelini atmıştır.

Erken dönem taşınabilir ilk mekanik saatlere örnek olarak, 1500’lü yıllarda üretilen ve formu nedeniyle “Nuremberg Egg” olarak anılan saatler gösterilir. Bu saatler, yaylı mekanizma ve dişli sistemi sayesinde kurmalı saatlerin atası olmuştur

İlk otomatik saat hangisiydi?

İlk otomatik saat, 1923 yılında John Harwood tarafından geliştirilen Harwood Automatic modelidir. 

Bu saat, bilek hareketiyle çalışan yarı dairesel bir ağırlık(rotor) sayesinde kendi kendini kurabilen ilk seri üretim otomatik saat olarak kabul edilir.

Harwood’un geliştirdiği bu sistem, saatlerin kurma ihtiyacını büyük ölçüde ortadan kaldırmış ve günümüzde kullanılan rotor sistemlerinin öncüsü olmuştur. 

Otomatik saatlerin çalışma prensibi, doğrudan bu tasarıma dayanır.

İlk quartz saat hangisiydi?

 İlk quartz saat, 1969 yılında Seiko tarafından tanıtılan Seiko Astron 35SQ modelidir. 

Quartz kristalinin titreşiminden yararlanan bu saat, mekanik saatlere kıyasla çok daha yüksek hassasiyet sunmuştur.

Seiko Astron, saatçilikte “Quartz Krizi” olarak bilinen dönemi başlatmış ve İsviçre merkezli mekanizma ve saat üreticilerini zora sokmuştur.

Bu model, quartz saatlerin başlangıç noktasıdır.

İlk pilot saati hangisiydi?

İlk pilot kol saati olarak genel kabul gören model, 1904 yılında Cartier tarafından üretilen Cartier Santos’tur.

Louis Cartier, bu saati arkadaşı ve aynı zamanda pilot Alberto Santos-Dumont’un uçuş sırasında cep saati kullanmakta zorlanmasından bahsetmesi üzerine tasarlamıştır.

Cartier Santos, büyük kadranı ve o dönem erkekler arasında yaygın olmayan kola takılan yapısından dolayı bu saat o dönem için devrim niteliğindedir.

Bu model, pilot saatlerinin doğuşu olarak kabul edilir.

İlk askeri kol saati hangisiydi?

İlk askeri kol saati olarak kabul edilen modeller, I. Dünya Savaşı sırasında cep saatlerinin sahada yetersiz kalmasıyla ortaya çıkan trench watch (siper saati) örnekleridir.

1914–1918 yılları arasında Longines ve Omega tarafından üretilen tel lug’lu, small second ve radyoaktif lume kaplamalı kol saatleri askeri standart hâline gelmiştir.

Trench watch tasarımı, II. Dünya Savaşı’na gelindiğinde daha sade ve standartlaştırılmış askeri modellere evrilmiştir. 

Bu dönüşümün en net örneği, ABD ordusu için geliştirilen A-11 askeri saat standardıdır; bu kapsamda Elgin, Waltham ve Bulova tarafından üretilen modeller, günümüzde “field watch” olarak adlandırılan saatlerin doğrudan atası kabul edilir.

İlk kronograf saat hangisiydi?

İlk kronograf saatlerden biri, 1915 yılında tanıtılan Longines 13.33Z modelidir.

Bu saat, bağımsız kronograf mekanizması sayesinde süre ölçümünü mümkün kılmıştır.

13.33Z, askeri ve havacılık alanlarında zaman ölçümünün profesyonel kullanımına öncülük etmiştir.

 İlk diver saati hangisiydi?

 Modern anlamda ilk diver saati, 1953 yılında tanıtılan Blancpain Fifty Fathoms modelidir.

Fransız Donanması’nın (Nageurs de Combat) talebiyle geliştirilen bu saat, en az 50 kulaç (91 metre) su geçirmezlik, tek yönlü döner bezel, vidalı tepe ve yüksek görünürlüklü lume gibi bugün diver saatlerde standart kabul edilen özellikleri ilk kez bir araya getirmiştir.

Blancpain Fifty Fathoms’tan hemen sonra, 1954 yılında Rolex kendi dalış saatini tanıtmış ve Rolex Submariner modeliyle diver saat kavramını günlük kullanıma taşımıştır.

Submariner, başlangıçta 100 metre su geçirmezlik sunarak Fifty Fathoms’un belirlediği askeri standartları daha geniş kullanıcı kitlesine uyarlamıştır.

Bugün üretilen tüm modern diver saatler, güvenlik, okunaklılık ve su geçirmezlik kriterleri açısından Blancpain Fifty Fathoms’un askeri kökenli yaklaşımını ve Rolex Submariner’ın günlük kullanıma uyarlaması yaygınlaştırma etkisini temel alır.

 İlk GMT saat hangisiydi?

 Saatçilik tarihinde ilk GMT kol saati, 1908 yılında Osmanlı İmparatorluğu için tasarlanan, Türk saat sistemi ile Batı saatini mekanik olarak dönüştürebilen kol saatidir. Bu saat, iki farklı zaman düzenini aynı anda takip etmeye imkân vererek GMT mantığının kol saatindeki ilk uygulaması kabul edilir.

Bu yaklaşım, 1911 yılında iki zaman dilimini gösteren mekanizma için yapılan patent başvurusuyla teknik olarak kayıt altına alınmıştır.

 İlk field saati hangisiydi?

Field saatlerin kökeni, II. Dünya Savaşı sırasında ABD ordusu için geliştirilen A-11 askeri saat standardına dayanır. Diğer devletler de kendi ordusu için özel saatler çıkarsa da ABD bu konuda öncü Kabul edilir.

Bu standart kapsamında Elgin, Waltham ve Bulova üretim yapmıştır.

Bu saatler, sade kadran ve yüksek okunaklılık anlayışını kalıcı hâle getirmiştir.

İlk uzayda kullanılan saat hangisiydi?

 Uzayda kullanılan ilk kol saati, 1962 yılında Omega Speedmaster olmuştur. NASA, insanlı uzay görevlerinde kullanılacak saati belirlemek için farklı markaları yüksek ısı, soğuk, titreşim, darbe ve vakum testlerine tabi tutmuştur.

 Bu test sürecinde Speedmaster, tüm zorlu koşulları başarıyla geçen tek saat olmuş ve resmî olarak uzay görevleri için onaylanmıştır. Aynı yıl, astronot Walter Schirra, Sigma 7 görevi sırasında kendi Speedmaster’ını uzaya götürerek saatin fiilen uzayda kullanılan ilk kol saati olmasını sağlamıştır.

1965 yılında Speedmaster, NASA tarafından tüm insanlı uzay görevleri için resmen sertifikalandırılmış, böylece “Moonwatch” unvanına giden sürecin temeli atılmıştır.

 İlk dijital saat hangisiydi?

 İlk dijital kol saati, 1972 yılında tanıtılan Hamilton Pulsar P1 modelidir.

LED ekran kullanan bu saat, zamanı rakamlarla gösteren ilk seri üretim dijital kol saati olarak kabul edilir.

Pulsar P1, butona basıldığında zamanı gösteriyor ve o dönem için son derece ileri bir teknoloji olarak görülüyordu; dijital saatlerin yaygınlaşmasının önünü açtı.

"Zamanın bu büyüleyici tarihine tanıklık eden markalar, bugün modern teknolojiyle Saatçioğulları vitrinlerinde sizi bekliyor. Tarihi miras taşıyan Tissot veya Versace gibi markaların en yeni modellerini incelemek için Mersin mağazamızıziyaret edebilir veya online sitemize göz atabilirsiniz."